کاسپا (KAS) رمزارزی مبتنی بر اثبات کار است که با ساختار BlockDAG چندین بلاک را همزمان پردازش میکند؛ بدون پیشفروش یا تخصیص اولیه.
کاسپا (KAS) رمزارزی مبتنی بر اثباتکار است که بهجای زنجیرهی خطی بلاکها، از ساختار BlockDAG و پروتکل GHOSTDAG برای پردازش همزمان چندین بلاک در ثانیه استفاده میکند. این شبکه بدون هیچ پیشفروش یا تخصیص اولیه به بنیانگذاران راهاندازی شده و قیمت لحظهای هر کاسپا در سواپولت حدود ۸٬۱۸۱ تومان است.
پروتکل GHOSTDAG که موتور اصلی کاسپا را میسازد، توسط یوناتان سومپولینسکی (Yonatan Sompolinsky) به همراه شای وایبورسکی و اویو زوهار، پژوهشگران دانشگاه عبری اورشلیم، طراحی شده است؛ سومپولینسکی پیشتر یکی از طراحان پروتکل GHOST بود که ایدههای آن در توسعهی اولیهی اتریوم هم به کار رفت. شبکهی کاسپا در هفتم نوامبر ۲۰۲۱ بهصورت کاملاً منصفانه راهاندازی شد: نه پیشفروشی برگزار شد، نه توکنی برای تیم یا سرمایهگذاران اولیه کنار گذاشته شد و کدها از روز نخست متنباز بودند.
تفاوت اصلی کاسپا با بیتکوین در ساختار زنجیره است. در بیتکوین اگر دو ماینر همزمان بلاکی پیدا کنند، فقط یکی از آن دو در زنجیرهی اصلی باقی میماند و بلاک دیگر دور ریخته میشود؛ به همین دلیل بیتکوین برای حفظ امنیت شبکه ناچار است بلاکها را کند (هر ده دقیقه یکبار) تولید کند. کاسپا بهجای این مدل از BlockDAG استفاده میکند: ساختاری که در آن هر بلاک میتواند به چند بلاک والد اشاره کند، پس بلاکهای همزمان بهجای دورریختهشدن هر دو در شبکه باقی میمانند و توسط GHOSTDAG بهترتیب مرتب میشوند. همین ترفند اجازه میدهد شبکه بدون فداکردن امنیت اثباتکار، بلاکهای بسیار بیشتری در ثانیه تولید کند.
کاسپا از ابتدای راهاندازی با نرخ یک بلاک در ثانیه کار میکرد که خودش چندین برابر سریعتر از بیتکوین بود. در می ۲۰۲۵ شبکه با هارد فورکی موسوم به Crescendo این نرخ را ده برابر کرد و به ده بلاک در ثانیه (هر بلاک در تنها ۱۰۰ میلیثانیه) رساند؛ تغییری که ظرفیت پردازش تراکنش شبکه را بهشدت بالا برد بدون آنکه پاداش کلی استخراج در واحد زمان تغییر کند، چون پاداش هر بلاک هم به همان نسبت کاهش یافت.
کاربرد اصلی کاسپا انتقال ارزش و پرداخت سریع روی یک شبکهی اثباتکار غیرمتمرکز است، بدون تکیه بر شرکت یا نهاد حاکمیتی خاص. مهمترین ویژگیهای آن:
طبق طرح انتشار کاسپا، پاداش هر بلاک هرماه اندکی کاهش مییابد (معادل نصفشدن سالانه بهصورت پلکانی) تا عرضه در بلندمدت به سقفی نزدیک به ۲۸٫۷ میلیارد واحد برسد؛ برخلاف بیتکوین که هر چهار سال یکباره نصف میشود. شاخصهای زندهی بازار کاسپا:
قیمت تومانی کاسپا از ضرب قیمت جهانی آن به دلار در نرخ روز تتر (USDT) به تومان به دست میآید. چون کاسپا یک دارایی خالص اثباتکار است (بدون بازدهی داخلی، بدون سهم از درآمد پروتکل و بدون قرارداد هوشمند در لایهی اصلی) قیمت جهانی آن تقریباً بهطور کامل از عرضه و تقاضای بازار و رفتار ماینرها تعیین میشود، نه از یک جریان درآمدی مشخص. نقدشوندگی نسبتاً بالای کاسپا در صرافیهای بزرگ باعث میشود این ضرب دو-نیرویی (نوسان جهانی کاسپا و نوسان نرخ تتر-تومان) نسبتاً روان و بدون فاصلهی قیمتی زیاد در سواپولت منعکس شود.
چند عامل مشخص روی قیمت کاسپا اثر میگذارند: میزان فروش پاداش بلاک از سوی ماینرها برای پوشش هزینهی برق و سختافزار، رشد یا افت هشریت کل شبکه که به امنیت و جذابیت استخراج مربوط میشود، رقابت با دیگر رمزارزهای اثباتکار لایهی یک، و سرعت پیشرفت پروژههای قرارداد هوشمند مانند Kasplex که میتواند کاربردی فراتر از پرداخت ساده برای کاسپا ایجاد کند. برای کاربر ایرانی، نرخ لحظهای تتر به تومان هم عاملی مستقیم بر قیمت تومانی نهایی است.
کاسپا رمزارزی اثباتکار است که بهجای زنجیرهی خطی بلاکهای بیتکوین، از ساختار BlockDAG و پروتکل GHOSTDAG استفاده میکند تا چندین بلاک را همزمان پردازش کند. شبکه در نوامبر ۲۰۲۱ بدون هیچ پیشفروش یا سهم ویژه برای تیم راهاندازی شد.
قیمت لحظهای هر کاسپا هماکنون حدود ۸٬۱۸۱ تومان (معادل ۰٫۰۳۶۶ دلار) است و ارزش بازار آن به حدود ۷۹۹٬۶۴۴٬۷۱۸ دلار میرسد. این نرخ در سواپولت لحظهای بهروزرسانی میشود.
بیتکوین برای امنیت شبکه باید بلاکها را کند و بهصورت زنجیرهای تولید کند، وگرنه بلاکهای همزمان دور ریخته میشوند. کاسپا با ساختار BlockDAG اجازه میدهد بلاکهای همزمان هر دو در شبکه باقی بمانند و توسط GHOSTDAG مرتب شوند، در نتیجه نرخ تولید بلاک بسیار بالاتر (اکنون ده بلاک در ثانیه) ممکن میشود.
هارد فورک Crescendo در می ۲۰۲۵ نرخ تولید بلاک شبکهی کاسپا را از یک بلاک در ثانیه به ده بلاک در ثانیه رساند تا ظرفیت پردازش تراکنشها بهشدت افزایش یابد، بدون آنکه پاداش کلی استخراج شبکه در واحد زمان تغییر کند.
بله. طبق طرح انتشار کاسپا، پاداش بلاک هرماه اندکی کاهش مییابد تا عرضه در بلندمدت به سقفی نزدیک به ۲۸٫۷ میلیارد واحد برسد؛ عرضهی در گردش کنونی حدود ۲۷٫۶۷ میلیارد واحد از این سقف است.
لایهی اصلی کاسپا هنوز قرارداد هوشمند کامل ندارد و عمدتاً برای انتقال ارزش ساخته شده است؛ پروژههای جانبی اکوسیستم مانند Kasplex در حال افزودن امکاناتی مثل توکنهای KRC-20 هستند، اما این یک لایهی جداگانه است، نه بخشی از هستهی اصلی شبکه.
