لایتکوین (LTC) از قدیمیترین رمزارزهای جهان است که در سال ۲۰۱۱ بهعنوان نسخهای سبکتر و سریعتر از بیتکوین برای پرداخت روزمره ساخته شد.
لایتکوین (LTC) یکی از قدیمیترین رمزارزهای جهان است که در سال ۲۰۱۱ و تنها دو سال پس از بیتکوین ساخته شد تا نسخهای سبکتر و سریعتر از آن برای پرداختهای روزمره باشد. این شبکه امروز با ارزش بازاری حدود ۳٬۹۱۱٬۱۱۷٬۱۸۱ دلار در رتبهی ۲۳ بازار قرار دارد و بهخاطر جایگاهش اغلب «نقره در برابر طلای بیتکوین» نامیده میشود. در سواپولت میتوانید لایتکوین را لحظهای و با تومان معامله کنید.
لایتکوین را چارلی لی، مهندس نرمافزار و کارمند پیشین گوگل، در اکتبر ۲۰۱۱ معرفی کرد. او کد بیتکوین را برداشت و با تغییر چند پارامتر کلیدی، شبکهای ساخت که تراکنشها را سریعتر و ارزانتر تأیید کند. هدف او رقابت با بیتکوین نبود؛ لایتکوین از ابتدا مکملی برای آن طراحی شد، با این تقسیم کار که بیتکوین برای ذخیرهی ارزش و انتقالهای بزرگ و لایتکوین برای پرداختهای کوچکتر و روزمره به کار برود. همین ایده لقب «نقره در برابر طلای بیتکوین» را برای آن ساخت.
نکتهی قابل توجه در تاریخ این پروژه آن است که چارلی لی در دسامبر ۲۰۱۷ اعلام کرد تقریباً تمام دارایی لایتکوین خود را فروخته یا اهدا کرده است، تا اظهارنظرهایش دربارهی پروژه با منافع شخصیاش تعارضی نداشته باشد.
لایتکوین مانند بیتکوین از سازوکار «اثبات کار» (Proof of Work) استفاده میکند؛ یعنی ماینرها با انجام محاسبات، تراکنشها را تأیید و بلاک تازه به زنجیره اضافه میکنند و پاداش میگیرند. اما دو تفاوت فنی مهم دارد: نخست اینکه بهجای الگوریتم SHA-256 بیتکوین از الگوریتم «اسکریپت» (Scrypt) استفاده میکند، و دوم اینکه بهطور میانگین هر ۲٫۵ دقیقه یک بلاک تازه میسازد، یعنی چهار برابر سریعتر از بیتکوین که هر ۱۰ دقیقه بلاک میسازد.
سقف عرضهی لایتکوین ۸۴ میلیون واحد است؛ دقیقاً چهار برابر سقف ۲۱ میلیونی بیتکوین، متناسب با همان نسبت چهاربرابری سرعت تولید بلاک. لایتکوین هم رویداد «هاوینگ» دارد و تقریباً هر چهار سال یکبار پاداش ماینرها نصف میشود؛ آخرین هاوینگ آن در سال ۲۰۲۳ رخ داد و پاداش هر بلاک را از ۱۲٫۵ به ۶٫۲۵ واحد رساند.
لایتکوین از کد بیتکوین ساخته شده و از این نظر بسیار به آن شبیه است، اما تفاوتهای عملی روشنی دارد:
لایتکوین بارها نقش میدان آزمایش فناوریهایی را بازی کرده که بعدها به بیتکوین راه یافتهاند. این شبکه ارتقای «سگویت» (SegWit) را در سال ۲۰۱۷ و پیش از بیتکوین فعال کرد و از شبکهی لایتنینگ برای پرداختهای آنی نیز پشتیبانی میکند. در سال ۲۰۲۲ ارتقای «امدبلیوایبی» (MWEB) به شبکه اضافه شد که امکان انجام تراکنشهای محرمانه را بهصورت اختیاری فراهم میکند؛ افزودن این قابلیت باعث شد لایتکوین در برخی کشورها با محدودیتهای قانونی روبهرو شود و از فهرست شماری از صرافیها حذف گردد.
مهمترین شاخصهای بازار لایتکوین در یک نگاه (این ارقام بهصورت زنده بهروزرسانی میشوند):
قیمت تومانی لایتکوین بهطور مستقیم تعیین نمیشود، بلکه از ضرب قیمت جهانی آن به دلار در نرخ روز تتر (USDT) به تومان به دست میآید. پس قیمت LTC در ایران همزمان از دو نیرو اثر میگیرد: نوسان قیمت جهانی لایتکوین و تغییر نرخ تتر-تومان در بازار داخلی. گاهی قیمت جهانی تقریباً ثابت است، اما تغییر نرخ تتر قیمت تومانی را بالا یا پایین میبرد.
لایتکوین از نظر تاریخی همبستگی بالایی با بیتکوین داشته و معمولاً روند کلی بازار مهمترین عامل مؤثر بر قیمت آن است. در کنار این، رویداد هاوینگ و کاهش دورهای عرضهی تازه، میزان استفادهی واقعی از شبکه برای پرداخت، پذیرش آن توسط درگاههای پرداخت، هزینهی استخراج و رفتار ماینرها، و رقابت با گزینههای ارزانتر انتقال ارزش مانند استیبلکوینها روی شبکههای کمکارمزد نقش دارند. تصمیمهای قانونگذاری دربارهی ویژگیهای محرمانگی اختیاری این شبکه هم میتواند بر دسترسی به آن در برخی بازارها اثر بگذارد. برای کاربر ایرانی، نرخ تتر-تومان هم عاملی مستقیم بر قیمت تومانی است.
لایتکوین یکی از باسابقهترین و پایدارترین شبکههای رمزارزی است و بیش از یک دهه بدون وقفهی جدی کار کرده است، اما باید توجه داشت که نقش اولیهی آن بهعنوان «ارز پرداخت روزمره» امروز با رقابت جدی استیبلکوینها و شبکههای کمکارمزد روبهروست. لایتکوین همچنین بستر قرارداد هوشمند و اکوسیستم برنامههای غیرمتمرکز ندارد و دامنهی کاربردش محدودتر از شبکههایی مانند اتریوم است. بازار رمزارز پرنوسان است و این مطلب توصیهی مالی نیست؛ تنها با بخشی از سرمایه وارد شوید که تحمل ریسک آن را دارید.
لایتکوین یکی از قدیمیترین رمزارزهای جهان است که در سال ۲۰۱۱ بهدست چارلی لی و بر پایهی کد بیتکوین ساخته شد. این شبکه تراکنشها را سریعتر و ارزانتر از بیتکوین تأیید میکند و سقف عرضهی آن ۸۴ میلیون واحد است.
لایتکوین هر ۲٫۵ دقیقه یک بلاک میسازد در برابر ۱۰ دقیقهی بیتکوین، کارمزد کمتری دارد، سقف عرضهی آن ۸۴ میلیون واحد یعنی چهار برابر بیتکوین است و از الگوریتم اسکریپت بهجای SHA-256 استفاده میکند. بیتکوین بیشتر دارایی ذخیرهی ارزش است و لایتکوین بیشتر شبکهای برای پرداخت.
قیمت لحظهای هر لایتکوین هماکنون حدود ۱۲٬۴۴۲٬۲۴۹ تومان، معادل ۵۵٫۶۲ دلار است و ارزش بازار آن حدود ۳٬۹۱۱٬۱۱۷٬۱۸۱ دلار است. این نرخ در سواپولت لحظهای بهروزرسانی میشود.
سقف عرضهی لایتکوین ۸۴ میلیون واحد است، یعنی دقیقاً چهار برابر سقف ۲۱ میلیونی بیتکوین. هماکنون حدود ۷۷٫۵۴ میلیون واحد از آن در گردش است و تقریباً هر چهار سال یکبار با رویداد هاوینگ، سرعت تولید واحدهای تازه نصف میشود.
مهمترین عامل، روند کلی بازار رمزارز و همبستگی تاریخی لایتکوین با بیتکوین است. رویداد هاوینگ، میزان استفادهی واقعی از شبکه برای پرداخت، رفتار ماینرها، رقابت با استیبلکوینها و شبکههای کمکارمزد و تصمیمهای قانونگذاری هم اثرگذارند. در ایران نرخ تتر-تومان مستقیماً بر قیمت تومانی اثر میگذارد.
بله. شبکهی لایتکوین بیش از یک دهه بدون وقفهی جدی کار کرده و همچنان بهروزرسانی میشود؛ برای نمونه ارتقای MWEB در سال ۲۰۲۲ به آن اضافه شد. با این حال باید توجه داشت که نقش پرداختی آن امروز با رقابت جدی استیبلکوینها و شبکههای کمکارمزد روبهروست.
