رزرو رایتز (RSR) توکن حاکمیتی پروتکلی است که به هرکس امکان میدهد استیبلکوین پشتوانهدار بسازد؛ RSR سرمایهی بیمهای پشت آنهاست.
رزرو رایتز (RSR) توکن حاکمیتی و استیک پروتکل رزرو (Reserve) است؛ پروتکلی که به هرکس امکان میدهد استیبلکوینهای پشتوانهدار (RToken) بسازد و RSR را بهعنوان سرمایهی بیمهای پشت آنها قفل کند. قیمت لحظهای هر RSR در سواپولت حدود ۳۲۰ تومان است و میتوانید آن را با پرداخت تومانی خرید و فروش کنید.
پروتکل رزرو در می ۲۰۱۹ با یک استیبلکوین واحد به نام RSV آغاز به کار کرد؛ توکنی که با سبدی از داراییهای باثبات مثل USDC پشتیبانی میشد، اما نه سازوکار حاکمیتی داشت و نه سرمایهی بیمهای مستقل. تیم رزرو بهمرور این مدل را به یک پروتکل ماژولار تبدیل کرد که اجازه میدهد هرکس استیبلکوین اختصاصی خودش را با سبد دارایی دلخواه بسازد؛ این استیبلکوینهای تازه RToken نام گرفتند، از جمله eUSD که در فوریهی ۲۰۲۳ راهاندازی شد و hyUSD.
نقش RSR در این ساختار متفاوت از خود RTokenهاست: دارندگان RSR میتوانند آن را روی یک RToken مشخص «استیک» کنند و به آن سرمایهی بیمهای اضافه بدهند. اگر ارزش سبد دارایی پشتیبان یک RToken به هر دلیلی افت کند، این سرمایهی اضافهی استیکشده اول قربانی میشود تا دارندگان RToken بدون ضرر بمانند؛ در ازای پذیرفتن این ریسک، استیکرهای RSR سهمی از درآمد همان RToken دریافت میکنند.
پروتکل رزرو را نوین فریمن (Nevin Freeman) بنیانگذاری کرد و در سالهای نخست سرمایهگذارانی مثل سم آلتمن (مدیرعامل OpenAI) و پیتر تیل از آن حمایت مالی کردند. اپلیکیشنی به نام RPay بر پایهی استیبلکوین RSV در ونزوئلا محبوبیت زیادی پیدا کرد و در اوجش نزدیک به ۵۰۰ هزار کاربر و حدود ۲۶ هزار فروشگاه آن را برای پرداختهای روزمره بهکار میگرفتند؛ کاربردی واقعی برای دلاریکردن معاملات در اقتصادی با تورم شدید. با این حال در سال ۲۰۲۳ فشارهای نظارتی، از جمله در آمریکا، تیم رزرو را وادار کرد واریز و برداشت با ارز محلی را در چند کشور آمریکای لاتین از جمله ونزوئلا، آرژانتین و کلمبیا متوقف کند؛ نمونهای روشن از ریسک مقرراتی که پروژههای استیبلکوین با کاربرد گستردهی خرد همیشه با آن روبهرو هستند.
کاربردهای اصلی RSR:
سقف کل عرضهی RSR برابر با صد میلیارد واحد است. شاخصهای زندهی بازار:
قیمت تومانی RSR مستقیماً تعیین نمیشود، بلکه از ضرب قیمت جهانی آن به دلار در نرخ روز تتر (USDT) به تومان به دست میآید. نکتهی مهم اینجاست که خود RSR یک استیبلکوین نیست و قیمتش کاملاً نوسانی است؛ ثبات قیمتی متعلق به RTokenهایی مثل eUSD است، نه به توکن RSR. قیمت جهانی RSR بیش از هر چیز به میزان دارایی استیکشده روی RTokenهای مختلف و رشد کل ارزش قفلشده در پروتکل رزرو وابسته است. روی این قیمت جهانی، نوسان روزانهی نرخ تتر-تومان هم اثر میگذارد؛ حتی با ثابتماندن قیمت جهانی RSR، بالارفتن نرخ تتر میتواند قیمت تومانی آن را افزایش دهد.
قیمت RSR بیش از هر چیز به میزان تقاضا برای استیککردن روی RTokenهای مختلف و رشد ارزش کل قفلشده در پروتکل رزرو وابسته است؛ هرچه عرضهی RTokenها بیشتر شود، تقاضا برای سرمایهی بیمهای RSR هم معمولاً بالاتر میرود. رقابت با سایر پروتکلهای استیبلکوین غیرمتمرکز، اعتماد بازار به کیفیت سبد داراییهای پشتیبان RTokenها، و روند کلی بازار دیفای و رمزارز از دیگر عوامل مهماند. برای کاربر ایرانی، نرخ تتر به تومان هم عاملی مستقیم بر قیمت تومانی است.
رزرو رایتز توکن حاکمیتی و استیک پروتکل رزرو (Reserve) است؛ پروتکلی که از سال ۲۰۱۹ فعال است و به هرکس امکان میدهد استیبلکوینهای پشتوانهدار (RToken) مثل eUSD بسازد. RSR روی این RTokenها استیک میشود تا سرمایهی بیمهای در برابر افت ارزش سبد پشتیبان فراهم کند.
قیمت لحظهای هر RSR هماکنون حدود ۳۲۰ تومان (معادل ۰٫۰۰۱۴۳ دلار) است و ارزش بازار آن به حدود ۹۰٬۲۳۹٬۱۲۳ دلار میرسد. این نرخ در سواپولت لحظهای بهروزرسانی میشود و پیش از تأیید خرید، قیمت نهایی به شما نمایش داده میشود.
قیمت تومانی RSR از ضرب قیمت جهانی آن به دلار در نرخ روز تتر به تومان به دست میآید. به همین دلیل هم نوسان جهانی RSR و هم تغییر نرخ تتر-تومان بر قیمت تومانی آن اثر میگذارد.
eUSD و سایر RTokenها استیبلکوینهایی هستند که تلاش میکنند ارزششان ثابت و نزدیک به یک دلار بماند. RSR در مقابل یک توکن حاکمیتی و استیک است که خودش استیبلکوین نیست، قیمتش کاملاً نوسانی است و برای تأمین سرمایهی بیمهای پشت RTokenها استفاده میشود.
کسی که RSR را روی یک RToken استیک میکند، در واقع سرمایهی اضافهای فراهم میکند که در صورت افت ارزش سبد دارایی پشتیبان آن RToken، اول از همه از دست میرود. در ازای این ریسک، استیکر سهمی از درآمد همان RToken دریافت میکند.
بله. سقف کل عرضهی RSR برابر با صد میلیارد واحد تعیین شده و بر اساس دادههای بازار، بخشی از آن هنوز وارد گردش نشده است.
