یواسدیسی (USDC) یک استیبلکوین دلاری است؛ رمزارزی که ارزش هر واحد آن نزدیک یک دلار آمریکا نگه داشته میشود. ناشر آن شرکت آمریکایی سیرکل (Circle) است که در برابر هر USDC منتشرشده، معادل یک دلار پشتوانهی نقد و اوراق خزانهی کوتاهمدت آمریکا نگه میدارد. ارزش بازار USDC حدود ۷۳٬۷۸۳٬۳۴۱٬۰۷۶ دلار است و در سواپولت میتوانید آن را با تومان خرید و فروش کنید.
USDC چیست و چگونه کار میکند؟
سازوکار USDC ساده و قابل حسابرسی است: وقتی کسی یک دلار به سیرکل میسپارد، یک واحد USDC ساخته و به او داده میشود؛ و هر زمان یک USDC را بازگرداند، یک دلار دریافت میکند و آن واحد از گردش خارج و سوزانده میشود. به این ترتیب کل USDC در گردش همیشه باید برابر با ذخایر دلاری پشتوانه باشد. این توکن نخستینبار در سال ۲۰۱۸ و در قالب کنسرسیوم Centre (همکاری سیرکل و صرافی کوینبیس) معرفی شد؛ آن کنسرسیوم در سال ۲۰۲۳ منحل شد و اکنون سیرکل بهتنهایی ناشر آن است.
آنچه USDC را از بسیاری از استیبلکوینها متمایز میکند، تأکید آن بر شفافیت و نظارت است. پشتوانهی آن بهصورت نقد و اوراق خزانهی کوتاهمدت دولت آمریکا در مؤسسات مالی معتبر نگهداری میشود و بخشی از آن در یک صندوق سرمایهگذاری دولتی زیر نظر شرکت بلکراک قرار دارد. سیرکل بهصورت ماهانه گزارش پشتوانه منتشر میکند و این ذخایر زیر نظر یک مؤسسهی حسابرسی مستقل بررسی میشود. سیرکل شرکتی تحت نظارت در آمریکاست و در سال ۲۰۲۵ به شرکتی سهامی عام تبدیل شد.
کاربرد و ویژگیهای USDC
USDC در عمل «دلار دیجیتال» است و کاربران از آن برای فرار از نوسان بازار رمزارز و نگهداری ارزش دلاری استفاده میکنند. مهمترین ویژگیهای آن:
- ثبات قیمت: هر واحد نزدیک یک دلار میماند، پس هنگام ریزش بازار میتوان دارایی را به آن پناه داد.
- شفافیت بالا: انتشار ماهانهی گزارش پشتوانه و نظارت حسابرسی مستقل، برگ برندهی اصلی USDC است.
- انتقال سریع و جهانی: USDC روی چند شبکهی بلاکچینی از جمله اتریوم، سولانا و بیس منتشر میشود و در چند دقیقه قابل انتقال است.
- کاربرد گسترده در صرافیها و دیفای بهعنوان جفتارز معاملاتی و وثیقه.
عرضه و آمار USDC
چون هر واحد USDC پشتوانهی دلاری دارد، شاخصهای آن بیش از آنکه دربارهی رشد قیمت باشند، اندازهی پذیرش این دلار دیجیتال را نشان میدهند. شاخصهای زندهی بازار:
- رتبهی بازار: ۶ در میان همهی رمزارزها.
- ارزش بازار: حدود ۷۳٬۷۸۳٬۳۴۱٬۰۷۶ دلار.
- عرضهی در گردش: حدود ۷۳٫۷۹ میلیارد واحد، که تقریباً برابر با ذخایر دلاری پشتوانه است.
- قیمت هر واحد: نزدیک یک دلار، معادل حدود ۲۲۳٬۷۰۱ تومان.
قیمت USDC به تومان چگونه تعیین میشود؟
قیمت دلاری USDC همیشه نزدیک یک دلار میماند، پس قیمت تومانی آن عملاً بازتاب نرخ روز دلار (تتر-تومان) در بازار ایران است و از ضرب همان یک دلار در نرخ تتر-تومان به دست میآید. نکتهی کلیدی برای کاربر ایرانی این است که سود یا زیان نگهداری USDC نه از رشد خود توکن، بلکه تنها از تغییر نرخ دلار به تومان میآید. هماکنون هر واحد حدود ۲۲۳٬۷۰۱ تومان است؛ اگر نرخ دلار بالا برود ارزش تومانی دارایی شما هم بالا میرود و اگر پایین بیاید، برعکس. به همین دلیل USDC ابزار حفظ ارزش دلاری است، نه دارایی رشدی.
ریسکها و نکات مهم USDC
حتی یک استیبلکوین با پشتوانهی کامل هم میتواند بهطور موقت از دلار فاصله بگیرد. نمونهی مشهور آن مارس ۲۰۲۳ بود: پس از ورشکستگی بانک سیلیکونولی که بخشی از ذخایر سیرکل در آن نگهداری میشد، قیمت USDC برای چند روز تا حدود ۸۷ سنت افت کرد و پس از تضمین سپردهها دوباره به یک دلار بازگشت. افزون بر این، ارزش USDC به توان مالی شرکت سیرکل و چارچوب مقررات آمریکا وابسته است و ناشر میتواند طبق قانون آدرسهای خاصی را مسدود کند. این مطلب توصیهی مالی نیست. در سواپولت نگهداری امن دارایی بر عهدهی مجموعه است و نیازی به مدیریت کلید خصوصی ندارید.