استلار (XLM) شبکهای متنباز برای انتقال ارزان، سریع و بینالمللی پول و صدور داراییهای دیجیتال است که اجماع اختصاصی خودش را دارد.
استلار (XLM) یک شبکهی بلاکچین متنباز است که برای انتقال ارزان، سریع و بینالمللی پول و صدور داراییهای دیجیتال طراحی شده است. برخلاف بیتکوین و اتریوم، از پروتکل اجماع اختصاصی خودش بهنام Stellar Consensus Protocol استفاده میکند. قیمت لحظهای هر استلار در سواپولت حدود ۴۳٬۲۸۶ تومان است و میتوانید آن را با تومان خرید و فروش کنید.
استلار در سال ۲۰۱۴ توسط جد مککالب (Jed McCaleb)، که پیشتر یکی از بنیانگذاران ریپل (Ripple) بود، و جویس کیم (Joyce Kim) بنیانگذاری شد. توسعهی آن را نهادی غیرانتفاعی بهنام بنیاد توسعهی استلار (Stellar Development Foundation) بر عهده دارد. مککالب پس از اختلافنظر با همبنیانگذاران ریپل در سال ۲۰۱۳ آن مجموعه را ترک کرد و استلار را با هدفی مشابه اما مسیر فنی متفاوت راهاندازی کرد؛ به همین دلیل XLM و XRP اغلب با هم اشتباه گرفته میشوند، هرچند دو شبکهی کاملاً مستقل با تیم و توکونومیک متفاوتاند.
از نظر فنی، استلار بهجای اثبات کار یا اثبات سهام از پروتکل اجماع استلار (SCP) استفاده میکند؛ سازوکاری بر پایهی توافق بیزانسی فدرال (Federated Byzantine Agreement) که در آن هر گرهی اعتبارسنج بهجای رقابت محاسباتی یا قفلکردن دارایی، فهرستی از گرههای مورد اعتماد خودش (quorum slice) را تعیین میکند و اجماع از تلاقی این حلقههای اعتماد شکل میگیرد. طراح اصلی این پروتکل، دیوید مازیرز، استاد دانشگاه استنفورد و دانشمند ارشد بنیاد استلار است. این مکانیزم تراکنشها را در چند ثانیه و با کارمزدی تقریباً ناچیز نهایی میکند.
هدف اصلی استلار تسهیل پرداختهای بینمرزی و صدور داراییهای دیجیتال روی یک زیرساخت باز است، نه رقابت مستقیم با پلتفرمهای قرارداد هوشمند عمومی. مهمترین ویژگیهای آن:
طبق طرح توکونومیک استلار، در ابتدای راهاندازی شبکه ۱۰۰ میلیارد واحد XLM ضرب شد، اما بنیاد استلار در نوامبر ۲۰۱۹ با تصمیمی مهم حدود ۵۵ میلیارد واحد از این عرضه را برای همیشه سوزاند و همزمان سازوکار تورم سالانهی یکدرصدی شبکه را هم حذف کرد؛ از آن زمان عرضهی کل استلار در حدود ۵۰ میلیارد واحد ثابت مانده است. شاخصهای زندهی بازار:
قیمت تومانی استلار بهصورت مستقیم در هیچ بازاری تعیین نمیشود؛ از ضرب قیمت جهانی XLM به دلار در نرخ روز تتر (USDT) به تومان به دست میآید. به همین دلیل قیمت استلار در ایران همزمان از دو نیرو اثر میگیرد: نوسان جهانی خود توکن، و تغییرات نرخ تتر-تومان در بازار داخلی. گاهی حتی با ثابتماندن قیمت دلاری استلار، بالارفتن نرخ تتر باعث افزایش قیمت تومانی آن میشود.
مهمترین محرکهای قیمت استلار عبارتاند از: میزان استفادهی واقعی از شبکه برای انتقال پول و صدور استیبلکوینهایی مثل USDC و EURC، رشد اکوسیستم سوروبان و برنامههای غیرمتمرکز ساختهشده روی آن، رقابت با شبکههای دیگر متمرکز بر پرداخت و توکنیزهسازی دارایی، و روند کلی بازار رمزارز. برای کاربر ایرانی، نرخ تتر به تومان هم عاملی مستقیم و روزانه بر قیمت تومانی XLM است.
چون جد مککالب در ساخت هر دو شبکه نقش داشته، XLM و XRP در ذهن بسیاری از کاربران به هم گره خوردهاند، اما از نظر فنی و کسبوکاری دو مسیر جدا را دنبال میکنند. ریپل (XRP Ledger) عمدتاً حول شرکت خصوصی ریپل لبز و همکاری با نهادهای مالی برای تسویهی بینبانکی شکل گرفته، درحالیکه استلار را نهادی غیرانتفاعی اداره میکند و تمرکز آن بیشتر روی دسترسی باز افراد و کسبوکارهای کوچک به زیرساخت پرداخت است، نه فقط مشتریان بانکی. حتی الگوریتم اجماع دو شبکه، با اینکه هر دو از خانوادهی توافق بیزانسی فدرالاند، پیادهسازی و تاریخچهی توسعهی متفاوتی دارند. از نظر توکونومیک هم عرضهی XLM (حدود ۵۰ میلیارد واحد پس از سوزاندن سال ۲۰۱۹) و XRP دو مسیر کاملاً مستقل داشتهاند.
استلار یک شبکهی بلاکچین متنباز است که از سال ۲۰۱۴ برای انتقال ارزان و سریع پول و صدور داراییهای دیجیتال روی زنجیره طراحی شده است. توسعهی آن را نهادی غیرانتفاعی بهنام بنیاد توسعهی استلار بر عهده دارد و توکن آن، XLM، برای پرداخت کارمزد و تسویهی تراکنشها روی شبکه استفاده میشود.
چون جد مککالب، بنیانگذار استلار، پیشتر یکی از بنیانگذاران ریپل هم بوده است. با این حال این دو، از سال ۲۰۱۴ به بعد، دو شبکهی کاملاً مستقل با تیم، حاکمیت و توکونومیک متفاوت بودهاند.
استلار نه استخراج (ماینینگ) دارد و نه توکن قفلشده برای اثبات سهام. اجماع آن بر پایهی توافق بیزانسی فدرال (SCP) است: هر گرهی اعتبارسنج فهرستی از گرههای مورد اعتماد خود را تعیین میکند و تراکنشها از تلاقی این حلقههای اعتماد در چند ثانیه نهایی میشوند.
قیمت لحظهای هر استلار هماکنون حدود ۴۳٬۲۸۶ تومان (معادل ۰٫۱۹۳۵ دلار) است. این نرخ در سواپولت لحظهای بهروزرسانی میشود و پیش از تأیید خرید، قیمت نهایی به شما نمایش داده میشود.
قیمت تومانی استلار از ضرب قیمت جهانی آن به دلار در نرخ روز تتر به تومان به دست میآید. به همین دلیل هم نوسان جهانی XLM و هم تغییر نرخ تتر-تومان بر قیمت تومانی آن اثر میگذارد.
بله. استلار در ابتدا با عرضهی ۱۰۰ میلیارد واحد راهاندازی شد، اما بنیاد استلار در نوامبر ۲۰۱۹ حدود ۵۵ میلیارد واحد از آن را سوزاند و سازوکار تورم سالانه را هم حذف کرد. از آن زمان عرضهی کل XLM در حدود ۵۰ میلیارد واحد ثابت مانده است.
